Wojciech Fangor Photo

Wojciech Fangor był malarzem, grafikiem i plakacistą. Urodził się w Warszawie 15 listopada 1922 roku. Podczas okupacji korzystał z prywatnego nauczania u Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Szczęsnego Kowarskiego. Dyplom warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych zdobył w 1946 roku. Od 1953 roku pełnił funkcję docenta na tamtejszym Wydziale Grafiki. Jego twórczości nie można jednoznacznie przyporządkować do konkretnego nurtu artystycznego – słynął zarówno z malarstwa abstrakcyjnego, jak i figuratywnego. Zajmował się ponadto rzeźbą, tworzył scenografie, projekty architektoniczno-urbanistyczne i instalacje w przestrzeni publicznej. W latach 50 dał się poznać szerszej publiczności dzięki obrazom malowanym w duchu realizmu socjalistycznego – do najbardziej znanych należą: Postacie (1950), Matka Koreanka (1951) i Lenin w Poroninie (1951). Za dwie ostatnie prace otrzymał II nagrodę na 2. Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki w Warszawie w 1951 roku. Z tego samego okresu pochodzi również blisko 100 plakatów Fangora. Jego afisz do filmu Réne Clémenta Mury Malapagi (1952) do dzisiaj uznawany jest jako symboliczny początek Polskiej Szkoły Plakatu. W 1955 roku, z okazji obchodów Światowego Festiwalu Młodzieży i Studentów, Fangor wraz z Henrykiem Tomaszewskim przygotował ogromny fryz dekoracyjno-propagandowy. Umieszczony w przestrzeni miejskiej miał na celu odwrócić uwagę cudzoziemców od wszechobecnych ruin Warszawy. W tym okresie podjął Fangor współpracę z architektami: Stanisławem Zamecznikiem, Zbigniewem Ichnatowiczem, Jerzym Sołtanem i Oskarem Hansenem. Jego zainteresowanie skupiło się wówczas na badaniu relacji obrazu z przestrzenią istniejącą poza nim, którą od tej pory traktował jako równoprawne tworzywo artystyczne. W 1958 roku w Warszawskim Salonie Nowej Kultury zaprezentowano przełomowe dzieło Fangora i Zamecznika znane jako Studium przestrzeni, będące pierwszą aranżacją przestrzenną, poprzedzającą światowe realizacje environments. W 1961 roku Fangor wyjechał z Polski. W latach 1966-1999 mieszkał w Stanach Zjednoczonych, gdzie wykładał na prestiżowych uczelniach: Fairleigh Dickinson University w Madison (1966-1983) i Wydziale Architektury Harvard University w Cambridge, Massachussets (1967-1968). Z lat 60. i 70. pochodzą niezwykle charakterystyczne obrazy Fangora, złożone z barwnych kręgów i fal, które stanowią jego wkład do minimal artu i op-artu. Niewątpliwym sukcesem Fangora była indywidualna wystawa jego prac w Guggenheim Museum w Nowym Jorku w 1970 roku. W późniejszych latach artysta powrócił do malarstwa figuratywnego (Siedem Magdalen, 1993), czerpiąc nierzadko inspiracje z kultury masowej (Dwunastu wodzów indiańskich, 1992). W 1999 roku, po 30 latach życia na emigracji, Fangor wrócił do Polski. Zmarł 22 października 2015 roku w Warszawie. Jego twórczość zaprezentowano na wielu wystawach, m.in. w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta (Wojciech Fangor. 50 lat malarstwa) w 1990 roku i Muzeum Narodowym w Krakowie (Wojciech Fangor. Przestrzeń jako gra) na przełomie 2012 i 2013 roku.